Διαβάτη, δεν υπάρχει μονοπάτι, το μονοπάτι το φτιάχνεις μόνος σου... ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΓΗ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ - Ο Άλλος Δρόμος | Χωρίς ΕΕ, Ευρώ, Χρέος και Μνημόνια

ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΓΗ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΣΤΟ 10Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΑΜΠΙΝΓΚ ΤΟΥ Τ.Ν. ΤΗΣ ΑΡΙΣΤΕΡΗΣ ΑΝΑΣΥΝΘΕΣΗΣ – ΛΙΤΟΧΩΡΟ 2013
ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΜΕ ΘΕΜΑ: «ΠΑΡΑΓΩΓΙΚΗ ΑΝΑΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ ΣΕ ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΗ ΚΑΤΕΘΥΝΣΗ»
του Τάσου Βασιλειάδη
 

Α. ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Με ευκαιρία την συζήτηση αυτή θα θέλαμε να δούμε τα κεντρικά κριτήρια της πρότασης μας για την παραγωγική ανασυγκρότηση σε σοσιαλιστική κατεύθυνση τονίζοντας ένα από τα βασικά ζητήματα που αφορούν την ίδια την συμμετοχή και δράση του λαού, σε αυτό το σχέδιο.

 Είναι σημαντικό να σκεφτούμε πως η  δική μας τοποθέτηση έρχεται να ορίσει μια σημαντική διαχωριστική γραμμή απέναντι σε όλα τα άλλα προγράμματα που μιλούν για παραγωγική ανασυγκρότηση είτε αδιαφορώντας για την προοπτική (περιγράφοντας σε τελική ανάλυση μια καπιταλιστική αναπτυξιακή παλινόρθωση), είτε κάνουν το λάθος να παραλείπουν τον σημαντικό παράγοντα που είναι ο ίδιος ο λαός και η δράση του (παρουσιάζοντας το πρόγραμμα σαν άθροισμα εναλλακτικών τεχνικοοικονομικών επιλογών ακόμα κι αν αυτές έρχονται σε σύγκρουση με τις βασικές αστικές επιλογές), είτε κάνουν το ίδιο λάθος από την ανάποδη να προϋποθέτουν την λαϊκή εξουσία με όρους στιγμιαίας και συντριπτικής ή και επαναστατικής διάλυσης του αστικού πολιτικού μπλοκ εξουσίας.

 

Β. ΥΠΑΡΧΕΙ ΑΛΛΟΣ ΔΡΟΜΟΣ;

Βλέποντας γύρω μας το σκηνικό κατάρρευσης που προκαλεί η ίδια η καπιταλιστικη κρίση, το πρώτο σημαντικό ερώτημα που καλείται να απαντήσει κανείς είναι το εξής: «Υπάρχει άλλος δρόμος απέναντι στον καπιταλισμό της καταστροφής με τις κοινωνικές ανάγκες και τους εργαζόμενους στο τιμόνι;»

Σε αυτό το τόσο απλό και σύναμμα κομβικό ερώτημα όπως καταλαβαίνεται υπάρχουν πολλοί τρόποι να απαντήσει κανείς:

-          Την απάντηση του ΟΧΙ βλέπουμε να την δίνουν αταλάντευτα όλα τα κόμματα της αστικής τάξης και οι συνοδοιπόροι της

-          Ένας άλλος τρόπος να απαντήσει κανείς είναι να πει ΝΑΙ υπάρχει άλλος δρόμος (κατά το «ένας άλλος κόσμος είναι εφικτός»), αλλά στην ουσία να μας μιλάει για έναν άλλο δρόμο διαχείρισης του καπιταλισμού. Νομίζω ότι ο ΣΥΡΙΖΑ και το ρεύμα αυτό της αριστεράς ποτέ δεν ξέφυγε από το να περιγράφει μια τέτοια στόχευση.

-          Ο τρίτος τρόπος για να απαντήσει κανείς είναι να πει ΝΑΙ υπάρχει άλλος δρόμος αλλά αυτόν θα τον βαδίσουμε αφού πρώτα κατακτήσουμε την λαϊκή εξουσία κατά τη σημερινή ρητορική του ΚΚΕ. Αυτή η απάντηση κατά τη γνώμη μας δεν απαντά στο ερώτημα αν «υπάρχει άλλος δρόμος» αλλά στο ερώτημα αν «υπάρχει άλλος στόχος για την αριστερά πέρα από την ανατροπή του καπιταλισμού».  Από αυτή την άποψη παρότι στρατηγικά δύσκολα θα μπορούσε κανείς να αρνηθεί ότι ο κομμουνισμός είναι η νιότη του κόσμου, θεωρώ σημαντικότερο στο σήμερα να μιλήσουμε για το πώς. Πώς θα φτάσουμε εκεί. Να προσπαθήσουμε να αναμετρηθούμε με το πλήθος των αντιφάσεων που μια τέτοια πορεία αναδεικνύει και όχι να τις θεωρήσουμε τετελεσμένες.

-          Κατά τη γνώμη μας παρά τις όποιες αντιφάσεις και τον διακριτό χρωματισμό που δίνουν οι εκάστοτε συνιστώσες η ΑΝΤΑΡΣΥΑ σήμερα δίνει τη πιο πλήρη απάντηση στο ερώτημα. Ποια είναι αυτή; Σε πείσμα όσων επιμένουν ότι έξω από το Ευρώ και την ΕΕ υπάρχει καταστροφή, σε πείσμα όσων επιμένουν να θεωρούν το κέρδος πυρήνα κίνησης των πάντων, σε πείσμα όσων πιστεύουν ότι η ιστορία των μεγάλων κοινωνικών και πολιτικών ανατροπών έχει τελειώσει, η ΑΝΤΑΡΣΥΑ επιμένει να λέει ότι, ΝΑΙ, μπορεί στο σήμερα, στην Ελλάδα του 2013, για τους εργαζόμενους και την νεολαία αυτού του τόπου να υπάρξει άλλος δρόμος δυσκολότερος μεν να υλοποιηθεί αλλά και καλύτερος δε. ΝΑΙ μπορεί ο λαός, αν θελήσει, να κάνει εκείνες τις ρήξεις με το κεφάλαιο και τον ιμπεριαλισμό, να βρει αφενός τρόπους να επουλώσει τις πληγές που άνοιξαν τα μνημόνια και κρίση και αφετέρου να ανοίξει διεξόδους για ευρύτερους κοινωνικούς μετασχηματισμούς.

Μιλώντας λοιπόν για μια διαφορετική πορεία ποιες είναι οι αφετηρίες ενός τέτοιου προγράμματος;

 

Γ. ΡΗΞΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥΣ ΔΙΕΘΝΟΠΟΙΗΣΗΣ ΤΟΥ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ

Κατά πρώτον, κατά τη γνώμη μας ως προϋπόθεση οποιασδήποτε προσπάθειας παραγωγικής ανασυγκρότησης απαιτείται καθολική ρήξη με τους μηχανισμούς διεθνοποίησης του κεφαλαίου.

Αυτό σημαίνει απομονωτισμός;  Κατά τη γνώμη μας ΟΧΙ. Σημαίνει όμως ότι απορρίπτουμε κάθε ιδέα ότι η προσπάθεια ανάπτυξης θα γίνει μέσω της επίτευξης στόχων στο πεδίο της διεθνούς ανταγωνιστικότητας.

Θέλουμε ο έλληνας εργαζόμενος να σταματήσει  να αποτελεί το υποκείμενο των πιέσεων για μεγαλύτερη καπιταλιστική παραγωγικότητα, για αναδιαρθρώσεις στην οργάνωση εργασίας; Κατή τη γνώμη μας ΝΑΙ. Για αυτό λέμε έξοδο από την Ευρωζώνη τώρα!

Θέλουμε η ελληνική οικονομία να σταματήσει να δέχεται πιέσεις για μονόπλευρο προσανατολισμό προς τους εξαγωγικούς κλάδους με αποτέλεσμα την απαξίωση άλλων σημαντικών τομέων; Κατά τη γνώμη που επίσης ΝΑΙ. Για αυτό λέμε αποδέσμευση από την ΕΕ και άλλους διεθνείς οργανισμούς όπως ο ΠΟΕ κλπ.

Άρα που στοχεύουμε; Κατά τη γνώμη μας στοχεύουμε σε μια δομική μεταβολή της παραγωγής σε δύο κατευθύνσεις.

Αφενός στην ενδυνάμωση σημαντικών τομέων της εγχώριας κατανάλωσης και αφετέρου στη στροφή στη παραγωγή μέσων παραγωγής.

Υπάρχουν οι δυνατότητες για κάτι τέτοιο; Κατά τη γνώμη μας ΝΑΙ. Η Ελλάδα διαθέτει ορυκτό πλούτο και σημαντικότατο παραγωγικό δυναμικό σε κλάδους όπως τα τρόφιμα, η κλωστοϋφαντουργία, η φαρμακοβιομηχανία, η χημική βιομηχανία, η ναυπηγική. Ακόμη και χωρίς τεράστιες επενδύσεις, η Ελλάδα θα μπορούσε από αύριο να καλύπτει αυτόνομα μεγάλο μέρος των διατροφικών αναγκών της, των αναγκών σε ενέργεια, σε ένδυση, των περισσότερων δομικών υλικών, των φαρμάκων και του υγειονομικού υλικού, έχει υποδομές για την συναρμολόγηση οχημάτων δημόσιας χρήσης, σιδηροδρομικού υλικού, πλοίων όλων των κατηγοριών, επισκευής αεροσκαφών, διαθέτει σημαντικές παραγωγικές δυνατότητες και σε κλάδους υψηλής τεχνολογίας με προεξάρχον το ίδιο το εργατικό και επιστημονικό δυναμικό.

Επίσης μέσα από μια τέτοια διαδικασία η έμφαση στην αυτοδύναμη ανάπτυξη, ιδίως με νομισματική πολιτική που δεν θα αναπαράγει τον παραλογισμό του ευρώ, θα επιτρέψει και εξαγωγές θα επιτρέψει και το άνοιγμα σε άλλες συναλλαγές εκτός των ορίων της ΕΕ και μια πολιτική διακρατικών συμφωνιών για την προμήθεια καυσίμων και μέρους των τροφίμων.

Ποια είναι η βασική προϋπόθεση για όλα αυτά; Κατά τη γνώμη μας χρειάζεται να στηριχτούμε στη συλλογική επινοητικότητα, δημιουργικότητα και εμπειρία των μαζών.

Από τον απλό τεχνίτη που ξέρει πώς να γίνει καλά μια επισκευή χωρίς μεγάλο κόστος, στον εργαζόμενο του κατασκευαστικού κλάδου που ξέρει πώς να γίνουν πραγματικά χρήσιμες, φθηνότερες και φιλικές προς το περιβάλλον δημόσιες υποδομές, στο κίνημα των υγειονομικών που μπορούν να πουν πολλά για την πρωτοβάθμια υγεία, την πρόληψη, και την απαλλαγή από όλο το βάρος της ιδιωτικοποιημένης «περίθαλψης», στους εκπαιδευτικούς που παλεύουν για μια πραγματικά δημόσια εκπαίδευση, στο επιστημονικό δυναμικό που πειραματίζεται με μορφές κοινωνικοποιημένης γνώσης όπως το ελεύθερο λογισμικό, έχουμε τους ανθρώπους που μπορούν να εμπλακούν σε μια συλλογική δημιουργική προσπάθεια κοινωνικού πειραματισμού.

Μέχρι εδώ καλά. Το ερώτημα ωστόσο επανέρχεται και αναρωτιέται κανείς: φτάνει το να έρθουμε σε ρήξη με τους μηχανισμούς διεθνοποίησης του κεφαλαίου; Κατά τη γνώμη μας ΟΧΙ.

Χρειάζεται και ένας νέος διεθνισμός. Είναι προφανές ότι όσο ο πειραματισμός που αναφέραμε παραμένει μέσα σε περιβάλλον καπιταλιστικής διεθνοποίησης θα δέχεται διαρκώς πιέσεις και θα αντιμετωπίζει προβλήματα.

Όμως, μια πορεία κοινωνικού μετασχηματισμού στην Ελλάδα, μέσα σε παγκόσμιο κύκλο αγώνων και εξεγέρσεων, θα οδηγήσει σε τομές στην Ευρώπη και άλλου, έτσι ώστε να μην είμαστε μόνοι. Και ανάμεσα σε σχηματισμούς που πειραματίζονται με την κοινωνική μετάβαση πιο εύκολα μπορούν να αναπτυχθούν διεθνείς σχέσεις και συναλλαγές που να στηρίζονται στην αμοιβαιότητα, την ισοτιμία και την αλληλεγγύη.

Σε αυτό το πλαίσιο σήμερα το αίτημα για η εθνική ανεξαρτησία καθίσταται ζήτημα κλειδί.  Όπως συμβαίνει με όλες τις εν δυνάμει επαναστατικές συγκυρίες, η διαλεκτική εθνικού και διεθνικού αποκτά ξεχωριστή επικαιρότητα. Το ξέρουμε ότι σήμερα δεν υπάρχουν εναλλακτικά κέντρα μέσα στο διεθνές σύστημα που να συνιστούν υλικές μορφές συμμαχίας. Ο δρόμος δεν μπορεί παρά να είναι δρόμος κατά το δυνατόν αυτάρκειας, «στηρίγματος στις δικές μας δυνάμεις», ανασημασιοδότησης της εθνικής ανεξαρτησίαςως στρατηγικής αντίστασης και επιβίωσης της εθνικής και λαϊκής κυριαρχίας ως ταξική στρατηγική των λαϊκών τάξεων, του νέου «ιστορικού μπλοκ» που οικοδομούν το δικό τους «άλλο δρόμο».

 

Δ. ΟΙ ΑΝΑΓΚΕΣ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΣΤΟΥΣ ΝΟΜΟΥΣ ΤΗΣ ΑΓΟΡΑΣ

Κατά δεύτερον, απαιτούνται ριζικές τομές σε όλο το φάσμα της οικονομικής ζωής στη κατεύθυνση της άρνησης της προτεραιότητας της καπιταλιστικής κερδοφορίας.

Σημαίνει αυτό ότι εκδίδοντας πέντε έξι διατάγματα η μορφή εξουσίας που θα προκύψει ως αποτέλεσμα μιας πρωτότυπης επαναστατικής διαδικασίας τέλειωσε σε μία στιγμή με την αγορά, και το καπιταλιστικό κέρδος, με πρακτικές που αναπαράγουν τη σχέση κεφάλαιο - εργασία; Θα ήταν αφελές να πούμε ΝΑΙ.

Πού έγκειται η δυσκολία; Η δυσκολία κατά τη γνώμη μας αφορά στην άρθρωση μιας εναλλακτικής, αντικαπιταλιστικής κοινωνικής μεθοδολογίας, μιας διαφορετικής κοινωνικοποίησης των επιμέρους πρακτικών για τη παραγωγή και κυκλοφορία εμπορευμάτων και υπηρεσιών, που να στηρίζεται στη δημοκρατία, την αυτοδιαχείριση και τον συλλογικό σχεδιασμό, να υπερβαίνει την αγορά ως τρόπο συντονισμού επιμέρους ιδιωτικών εργασιών, χωρίς να αναπαράγει τις στρεβλώσεις ενός κεντρικού «σχεδίου» που απλώς επιβάλλεται στο όνομα της κοινωνίας.  Αυτό απαιτεί και πειραματισμό του ίδιου του λαϊκού παράγοντα με μη καπιταλιστικές μορφές οργάνωσης της εργασίας που να στηρίζονται στη συλλογικότητα, την αμφισβήτηση ιεραρχιών και αυθεντιών και την υπέρβαση της διάκρισης διανοητικής και χειρωνακτικής εργασίας.

Υπό αυτή την άποψη ακόμα και σημερινά παραδείγματα όπως η προσπάθεια που γίνεται στη ΒΙΟΜΕ ή και αλλού που μπορεί να φαντάζουν αποσπασματικά, μικρά, διαρκώς διακυβευόμενα κλπ έχουν επί της ουσίας τεράστια σημασία και πρέπει να στηριχτούν στο να προχωρήσουν ακόμα και αν τελικά χρειαστεί περισσότερος καιρός για πιο συνολικές τομές που θα συνοδεύονται και από τομή στο ζήτημα της πολιτικής εξουσίας.

Επίσης η στροφή προς τη δημόσια ιδιοκτησία αντικειμενικά θα ανοίξει δρόμους κοινωνικού μετασχηματισμού. Γιατί το λέμε αυτό;

Πρώτον: Η δημόσια ιδιοκτησία, ο κοινωνικός έλεγχος των τραπεζών και όλων των στρατηγικών επιχειρήσεων που αφορούν τις κοινωφελείς υποδομές είναι αποφασιστικό εργαλείο για λιγότερους ανέργους, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής, τη μείωση του κόστους των παρεχόμενων υπηρεσιών, την προστασία του περιβάλλοντος.

Δεύτερον: Η δημόσια ανάληψη των έργων υποδομής και η εθνικοποίηση του κατασκευαστικού κλάδου, μπορεί να προσφέρει εξοπλισμό και να αξιοποιήσει εργατικό δυναμικό με τεράστια πείρα και γνώση για την κατασκευή αναγκαίων έργων όπως σιδηροδρομικό δίκτυο, ενέργεια, αξιοποίηση του υφιστάμενου κτηριακού αποθέματος, έργα κοινωνικής υποδομής στην επαρχία με στόχο την αποκέντρωση.

Τρίτον: Η ανάγκη για διατροφική ποιότητα και επάρκεια απαιτεί διαφορετική αγροτοκτηνοτροφική παραγωγή. Ένα σύγχρονο συνεταιριστικό κίνημα, με κατάλληλη δημόσια ενίσχυση, που θα διεκδικήσει το σπάσιμο των εμπορικών κυκλωμάτων και την άμεση πρόσβαση στον καταναλωτή, με έμφαση σε ποιοτικά αγροτικά και κτηνοτροφικά προϊόντα, μπορεί να καλύψει σημαντικές ανάγκες, να ρίξει το κόστος για τον καταναλωτή και να βελτιώσει το αγροτικό εισόδημα χωρίς την καταφυγή στις Ευρωπαϊκές επιδοτήσεις.

 

Ε. ΤΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ ΤΗΣ ΑΠΟΑΝΑΠΤΥΞΗΣ

Τρίτον. Κατά την γνώμη μας όλα αυτά απαιτούν επαναπροσδιορισμό της ευημερίας, μια εναλλακτική θεώρηση για την κλίμακα της ανάπτυξης και των προτεραιοτήτων σε τοπικό και εθνικό επίπεδο.

Όποιος σήμερα λέει ότι μπορεί να προτείνει ή να επιβάλει πολιτικές που θα οδηγήσουν το επίπεδο παραγωγής - κατανάλωσης και αγοραστικής δύναμης στα επίπεδα του 2009 λειτουργεί κατά την γνώμη μας εντελώς δημαγωγικά.

Σήμερα στην Ελλάδα δεν βιώνουμε απλώς μια παροδική ραγδαία επιδείνωση των κοινωνικών συνθηκών που ενδεχομένως υπό το βάρος ενός ανασυγκροτημένου εργατικού κινήματος θα μπορούσαν οι όποιες εργατικές κατακτήσεις σήμερα ποδοπατούνται να επανακατοχυρωθούν.

Σε τελική ανάλυση ζούμε την κρίση ενός ολόκληρου «αναπτυξιακού παραδείγματος»!

Ενός παραδείγματος που στηρίχτηκε στην πρόσδεση στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, την επέκταση στα Βαλκάνια, τα υπερκοστολογημένα έργα υποδομής, τη διαμόρφωση «μεσαίων στρωμάτων» προσκολλημένων στον «εκσυγχρονισμό», το χαμηλό μισθολογικό κόστος την εργασιακή επισφάλεια και την υπερεκμετάλλευση της μεταναστευτικής εργασίας, την αναδιάρθρωση της αγροτικής παραγωγής, την τροφοδότηση του καταναλωτικού ευδαιμονισμού από το φτηνό δανεισμό και τις ανεξέλεγκτες εισαγωγές.

Η απάντηση των αστικών δυνάμεων είναι η ακόμα μεγαλύτερη υποτίμηση της εργατικής δύναμης στα όρια της Κινεζοποίησης, για να γίνουμε χώρα φτηνού εργατικού δυναμικού προσανατολισμένη στις εξαγωγές.

Άρα ούτε οι αστοί γενικώς μας τάζουνε επιστροφή στο 2009 και προσφάτως σε αυτό και ο ΣΥΡΙΖΑ συμμορφώθηκε προς τας υποδείξεις. Για αυτούς η όποια ανάπτυξη αν υπάρξει θα είναι μια ανάπτυξη πάνω στα συντρίμμια της εργατικής τάξης με ανύπαρκτους μισθούς και δικαιώματα, με ανεργία στο 30% και στο 60% για τους νέους.

Από την άλλη πλευρά η Αριστερά πολλές φορές έκανε το λάθος να ορίσει την ευημερία ποσοτικά, ως μια δίκαια κατανεμημένη οικονομική μεγέθυνση. Για εμάς αναδιανομή δεν είναι μόνο αύξηση μισθών και συντάξεων, μείωση φόρων, συγκράτηση τιμών και πολύ περισσότερο κάτι τέτοιο δεν περνά από μια τυφλή κίνηση αύξησης του ΑΕΠ ειδικά σε μια χώρα που το αναπτυξιακό της πρότυπό βασίστηκε στην κατανάλωση.

Θα ήταν επίσης λάθος να πούμε ότι η σχέση κεφάλαιο εργασίας πραγματώνεται και αναπαράγεται σε αυτό το πεδίο (μισθοί, φόροι, τιμές) παραβλέποντας ένα σωρό ποσοτικούς και ποιοτικούς όρους που αφορούν στην αναπαραγωγή της εργατικής δύναμης. 

Μιλάμε λοιπόν για ένα συνολικότερο παράδειγμα που στο κέντρο του στοχεύει στην αύξηση της ποιότητας της δημόσιας και δωρεάν παιδείας και υγείας, στη μείωση του χρόνου εργασίας, στην ανάπτυξη εκτεταμένου συστήματος δημόσιων συγκοινωνιών, στη μείωση του άγχους, της ανασφάλειας, στη πολιτιστική αναγέννηση, στη προστασία του περιβάλλοντος, στην πραγματική κοινωνικότητα που να σπάει την αλλοτρίωση και την εξατομίκευση.

Και ΝΑΙ είμαστε περήφανοι να λέμε ότι ένα τέτοιο πρότυπο μπορεί στους οικονομικούς δείκτες να μοιάζει με «αποανάπτυξη», να μην περιλαμβάνει εύκολη πρόσβαση σε καταναλωτικά φετίχ, αλλά σημαίνει μια πραγματικά καλύτερη ζωή.

 

ΣΤ. Ο ΡΌΛΟΣ ΤΟΥ ΛΑΟΥ ΣΤΟ ΔΡΟΜΟ ΤΗΣ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ

Τέταρτο και ίσως και βασικότερο: Ραχοκοκαλιά ενός τέτοιου προγράμματος είναι μια άλλη σημασιοδότηση του ίδιου του ρόλου που καλείται να παίξει ο λαός. Η αυτοδιαχείριση, η αυτοδιεύθυνση, ο κοινωνικός και εργατικός έλεγχος αλλά και οι πρακτικές συλλογικής λαϊκής περιφρούρησης των επιτευγμάτων ενός κινήματος ανατροπής που κερδίζει διαρκώς έδαφος σε ένα πόλεμο θέσεων.

Πιστεύει κανείς ότι μια τέτοια διαδικασία ρήξης θα είναι ένας εύκολος δρόμος; Προφανώς και ΌΧΙ. Οι καπιταλιστές και κυρίως οι μεγάλοι βιομήχανοι, οι ξενοδόχοι, οι ιδιοκτήτες μεγάλων εταιριών παροχής υπηρεσιών, οι εφοπλιστές δεν θα παραδώσουν εύκολα την εξουσία τους. Και όταν καταλάβουν ότι δεν τους παίρνει θα επιχειρήσουν να αφήσουν πίσω καμένη γη. Έτσι πολλές επιχειρήσεις είτε θα κλείσουν οριστικά, είτε αναγκαστικά θα τις διεκδικήσουν οι εργαζόμενοι Όμως η ανάληψή τους, χωρίς αποζημίωση θα ανοίξει νέες δυνατότητες για την παραγωγή χρήσιμων αγαθών, ιδίως εάν διαμορφώσουμε εναλλακτικά δίκτυα διανομής προϊόντων. Έτσι ένα κύμα αυτοδιαχειριζόμενων επιχειρήσεων μαζί με την επέκταση ενός δημόσιου τομέα εθνικοποιημένων επιχειρήσεων με εργατικό και κοινωνικό έλεγχο θα ανοίξει δρόμους συνολικότερης αμφισβήτησης των καπιταλιστικών σχέσεων παραγωγής και ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων προς όφελος των κοινωνικών αναγκών.

Για εμάς η οργάνωση του λαού ως προϋπόθεση για την ανατροπή περιλαμβάνει αλλά και ταυτόχρονα υπερβαίνει ένα απλό γραμμικό σχήμα που λέει ότι όλος ο λαός θα πρέπει να οργανωθεί είτε σε υπάρχουσες δομές, είτε σε νέες κάνοντας πράξη και νέες μορφές συντονισμού με απώτερο στόχο τη δημιουργία ενός αγωνιστικού κοινωνικού μετώπου ρήξης και ανατροπής. Ξέρουμε πολύ καλά ότι ένας τέτοιος δρόμος, αν θέλετε μια ευρύτερη συζήτηση που αφορά τα πλαίσια μιας σύγχρονης και πρωτότυπης επαναστατικής στρατηγικής που λαμβάνει υπόψη της την επέκταση, το βάθος και την περιπλοκότητα των σύγχρονων ηγεμονικών μηχανισμών και κατά συνέπεια να μπορεί να στοχαστεί ένα σύγχρονο «πόλεμο θέσεων» για τη διαμόρφωση της σύγχρονης εργατικής ηγεμονίας, είναι ένας δρόμος όχι ευθύγραμμος και προδιαγεγραμμένος αλλά τεθλασμένος άρα με ιστορικές καμπές και γεμάτος αντιφάσεις.

Έτσι για εμάς η οργάνωση του λαού καλείται να επιδράσει δυνητικά και να επιλύσει σε θετική κατεύθυνση για τα συμφέροντα των από κάτω, μέσα από διεργασίες αυτοδιαχείρισης, η αυτοδιεύθυνσης, ο κοινωνικού και εργατικού ελέγχου ολόκληρο το φάσμα των αντιθέσεων που βλέπουμε ότι ξεπηδούν σε μια πορεία πολιτικών ανατροπών, λαϊκής ανακούφισης από τις συνέπιες της κρίσης και έναρξης διαδικασιών μετάβασης και σοσιαλιστικού μετασχηματισμού του πολιτικού και κοινωνικού γίγνεσθαι.

Για εμάς είναι η συλλογική επινοητικότητα, η δημιουργικότητα και εμπειρία των μαζών που θα φωτίσουν το δρόμο για μια δομική μεταβολή της παραγωγής σε ρήξη με  τους μηχανισμούς διεθνοποίησης του κεφαλαίου, που θα φέρουν στο προσκήνιο νέες πρακτικές στην αναζήτηση μιας πρωτότυπης αντικαπιταλιστικής κοινωνικής μεθοδολογίας έξω από τις προτεραιότητες του καπιταλιστικού κέρδους, που θα συμμετέχει και θα καθορίσει διαδικασίες κοινωνικού ελέγχου πάνω στην δημόσια ιδιοκτησία (τράπεζες, επιχειρήσεις στρατηγικού χαρακτήρα), στο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων, στην εμπέδωση πρακτικών κατάργησης μεσαζόντων και στην επανασύσταση ενός σύγχρονου συνεταιριστικού κινήματος στην αγροτική παραγωγή και αλλού. Είναι ο ίδιος ο λαός που θα ορίσει και θα περιφρουρήσει μια νέα ποιότητα στην έννοια της εθνικής ανεξαρτησίας, ως ταξική στρατηγική των λαϊκών τάξεων, του νέου «ιστορικού μπλοκ» που οικοδομούν το δικό τους «άλλο δρόμο»,

Είναι προφανές ότι μια διαδικασία κεντρικού δημοκρατικού σχεδιασμού απαιτεί ολόπλευρες μορφές συζήτησης και δημοκρατίας και μέσα στην κοινωνία, ανοιχτή δημόσια αντιπαράθεση για την προοπτική του τόπου, εκπροσώπηση των αντιθεσμών εργατικού και κοινωνικού ελέγχου και στην κορυφή.  Αντίστοιχα, «από τα κάτω» και σε τοπικό επίπεδο η ύπαρξη κινήματος αυτοδιαχείρισης, μη εμπορευματικών δικτύων ανταλλαγής και διανομής μπορεί να διαμορφώσει στοιχεία «τοπικών σχεδίων» με βάση δημοκρατικές διαδικασίες. Αλλά και μέσα στις αμιγώς δημόσιες υποδομές και υπηρεσίες η κατοχύρωση μορφών εργατικού και λαϊκού ελέγχου θα επιτρέψει το σχεδιασμό και τον προσανατολισμό με βάση κοινωνικές ανάγκες.

Για να φέρω ένα παράδειγμα:Ποιος μπορεί να οργανώσει καλύτερα ένα νοσοκομείο;  Ο διορισμένος μάνατζερ που κυρίως θέλει να εξυπηρετήσει συμφέροντα του ιατροφαρμακευτικού κυκλώματος ή η συνέλευση των γιατρών και των άλλων εργαζομένων που θα είναι στρατευμένη στην υπόθεση της λαϊκής υγείας;

Φτάνει από μόνη της η επανεμφάνιση του λαϊκού παράγοντα στο προσκήνιο για να αλλάξουν τα πράγματα; Κατά τη γνώμη μας όχι. Και σε αυτό το σημείο καλούμαστε να τονίσουμε μια ακόμα διαχωριστική γραμμή που μας φέρνει αντίθετους με μια αντίληψη που σχεδόν θεοποιεί την δράση του λαού προσδίδοντάς της χαρακτηριστικά μιας πολιτικής δύναμης που από μόνη της μπορεί να αλλάξει τα πράγματα.Χωρίς την ενδυνάμωση οργανωμένων συνδικαλιστικών δομών, δομών αλληλεγγύης, χωρίς την ύπαρξη ενός πολιτικού αριστερού ριζοσπαστικού μετώπου που θα αποτελεί τον νέο ηγεμόνα μέσα στο κίνημα, χωρίς την διαρκή προσπάθεια των επαναστατικών και κομμουνιστικών ρευμάτων να καθοδηγούν αυτό το μέτωπο, ο λαός από μόνος του δεν θα δώσει απαραίτητα τη σωστή διέξοδο.

Τέλος ο λαός δεν καλείται μόνο να δώσει κατεύθυνση αλλά να διαδραματίσει ο ίδιος ενεργό ρόλο στη περιφρούρηση των επιτευγμάτων ενός κινήματος ανατροπής που κερδίζει διαρκώς έδαφος σε ένα πόλεμο θέσεων. Προπλάσματα μιας τέτοιας πρακτικής είδαμε να συμβαίνουν στα προαύλια των κατηλειμένων από τους εργαζόμενους της ΕΡΤ υποδομών, όπου ο ίδιος ο λαός με τη παρουσία του κινήθηκε στο να περιφρουρήσει την ίδια του τη βούληση ενάντια στη κυβέρνηση. Όμως η αντιπαράθεση για την ανατροπή θα είναι πολύπλευρη και  λυσσαλέα και πρέπει από σήμερα να ετοιμαζόμαστε για μια πραγματικότητα που στη καθημερινότητα θα χρειάζεται την οργάνωση και τη δράση του λαού και σε πρακτικές περιφρούρησης υποδομών, θεσμών και δράσεων απέναντι στο αστικό κράτος, το παρακράτος και τον φασισμό.

 

Ζ. ΓΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ

Πέμπτο και τελευταίο. Στρατηγικό χνάρι όλων των αλλαγών είναι ο ορίζοντας αμφισβήτησης των καπιταλιστικών σχέσεων εξουσίας και εκμετάλλευσης. Το ερώτημα είναι πως;

Αυτό σημαίνει δογματική αναπαραγωγή «έτοιμων» επαναστατικών συνταγών; Κατά τη γνώμη μας ΟΧΙ.  Αντιθέτως χρειαζόμαστε μια πρωτότυπη επαναστατική στρατηγική που να λαμβάνει υπόψη της την επέκταση, το βάθος και την περιπλοκότητα των σύγχρονων ηγεμονικών μηχανισμών και κατά συνέπεια να μπορεί να στοχαστεί ένα σύγχρονο «πόλεμο θέσεων» για τη διαμόρφωση της σύγχρονης εργατικής ηγεμονίας.

«Πόλεμος θέσεων» σήμερα δεν σημαίνει ούτε αποφυγή της ιστορικής επιτάχυνσης και των εξεγερσιακών καταστάσεων, ούτε εγκλωβισμό σε μια αργή διαδικασία προοδευτικού μετασχηματισμού των σύγχρονων καπιταλιστικών κοινωνιών. Σημαίνει ότι αντιλαμβανόμαστε ότι δεν μιλάμε για τη φαντασίωση μιας «στιγμιαίας» επαναστατικής εξέγερσης που θα επιβάλει την εργατική εξουσία. Μιλάμε έτσι για μια πολύ πιο σύνθετη, αντιφατική και διακυβευόμενη ιστορική πορεία συνεχών ρήξεων, πολιτικοποίησης της κοινωνίας και ενίσχυσης των τάσεων σοσιαλιστικού μετασχηματισμού απέναντι στις διαρκώς αναδυόμενες τάσεις επιστροφής στην καπιταλιστική «δύναμη της συνήθειας».

Αν σήμερα η αριστερά στοχεύσει σε αυτό είναι πιθανό ο συνδυασμός πολιτικής και οικονομικής κρίσης να οδηγήσει στην αναγκαστική απόφαση για τομές, όπως η έξοδος από το ευρώ, και στη συνύπαρξη αντιφατικών κυβερνητικών μορφών με αυτοοργάνωση, αυτοδιαχείριση εργατικού ελέγχου και λαϊκής εξουσίας «από τα κάτω».  Θα είναι, επομένως, σύνθετη διαδικασία που στα πρώτα βήματα θα φαντάζει ταυτόχρονα ως διαχείριση και μετασχηματισμός του υπάρχοντος.

Κατά τη γνώμη μας οι τομές αυτές απαιτούν λαϊκές δυναμικές «από τα κάτω», από ένα ρωμαλέο εργατικό και λαϊκό κίνημα που να πειραματίζεται με νέες μορφές. Απαιτούν όμως και την παρέμβαση της πολιτικής εξουσίας για να εγγυηθεί ρήξεις και να εξασφαλίσει τη συνέχεια των πειραματισμών. Ακόμα και εάν στοχαστούμε μια ιδιότυπη συνθήκη «δυαδικής εξουσίας», όπου μια κυβέρνηση υπό τον εκβιασμό του λαϊκού κινήματος θα έκανε αναγκαστικές παραχωρήσεις ενώ το κίνημα θα βάθαινε τις δικές του μορφές «εξουσίας από τα κάτω», το ερώτημα του ποια κοινωνική συμμαχία ορίζει την πολιτική και κυβερνητική εξουσία θα παρέμενε κεντρικό.

Μια κυβέρνηση που θα εκπροσωπεί τη λαϊκή συμμαχία και την Αριστερά, μαζί με γενναίες θεσμικές τομές, μια πραγματική «συντακτική εθνοσυνέλευση» των κοινωνικών αναγκών και της ρήξης με το «θεσμικό κεκτημένο» του νεοφιλελευθερισμού μπορεί να αποτελέσει κομμάτι μιας εφικτής σύγχρονης επαναστατικής στρατηγικής. Για να μπορεί, όμως, να θέσει με πρωτότυπους όρους το θέμα της κατάληψης εξουσίας θα πρέπει να στηρίζεται καθοριστικά σε όλες τις μορφές λαϊκής και εργατικής αντιεξουσίας, κοινωνικού και εργατικού ελέγχου, αυτοοργάνωσης και αυτοδιαχείρισης, όλο τον πλούτο μιας διεργασίας «από τα κάτω» που πρέπει να δοκιμάζεται από τώρα, με ορίζοντα το μετασχηματισμό και τη σταδιακή απονέκρωση των αστικών κρατικών μηχανισμών.

Για να κατανοήσουμε όλα τα παραπάνω ας δούμε ένα παράδειγμα από αυτά που γράψαμε στο κείμενο για την ενέργεια προσπαθώντας να τονίσουμε ότι η διαδικασία μιας εθνικοποίησης ενός στρατηγικού κλάδου της οικονομίας όπως η ενέργεια έχει πολύ μεγαλύτερο βάθος από την τυπική απόφαση μιας κυβέρνησης της αριστεράς και δεν σταματά με το σταμάτημα του ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας, με την τυπική αλλαγή των χεριών ιδιοκτησίας από τους ιδιώτες στο κράτος, με τον έλεγχο της διοίκησης και της λειτουργίας του ηλεκτρικού συστήματος, με την εφαρμογή δικαιότερων εργασιακών σχέσεων και με την επιβολή ενός φιλολαϊκότερου τιμολογίου για την ενέργεια. Θα έλεγε κανείς ότι από εκείνο το σημείο ξεκινά. Από την επόμενη ημέρα. Και προφανώς είναι μια συνολικότερη διαδικασία που σταδιακά θα επιχειρήσει: 

·         να στοχεύσει σε μια άλλη αντίληψη για την εργασία και την οργάνωση της εργασίας μέσα σε μια βαριά βιομηχανία με τον συνολικό επανασχεδιασμό της παραγωγικής διαδικασίας με στόχο την άρση πολλαπλών επιπέδων διοίκησης και αναπαραγωγής ταξικών αντιθέσεων μεταξύ των εργαζόμενων,

·         να επιβάλει νέες διαδικασίες εργατικής δημοκρατίας μέσα στις παραγωγικές μονάδες σε σύγκρουση με το σημερινό φιλοκυβερνητικό και συντεχνιακό συνδικαλισμό. Θέλουμε το συνδικάτο της ΔΕΗ όπως και κάθε άλλο συνδικάτο να είναι ακόμα πιο μπροστά από την αριστερή κυβέρνηση και την εντεταλμένη της διοίκηση. Να απαιτεί, να θέτει όρους, να κάνει απεργίες και να κατεβάζει και διακόπτες όποτε κρίνει ότι οι στόχοι της κυβέρνησης παλινδρομούν προς πιο αστικού τύπου διαχείριση εις βάρος των από κάτω.

·         να θεσμοθετήσει λειτουργίες εργατικού και κοινωνικού ελέγχου όσον αφορά προτεραιότητες παραγωγής και διάθεσης της ηλεκτρικής ενέργειας και στρατηγικού ανασχεδιασμού του συστήματος.

·         να θέσει νέους όρους συνεργασίας και υπέρβασης τυπικών ορίων μεταξύ των χειρωνάκτων εργαζόμενων και των επιστημόνων που στελεχώνουν τις μονάδες και την καλλιέργεια ενιαίων δεξιοτήτων μέσα από μορφωτικές διαδικασίες και προς τις δύο κατευθύνσεις, να φτιάξει νέες σχολές υψηλού επιπέδου επιστημονικής εμβάθυνσης, έρευνας αλλά και πρακτικής κατάρτισης που θα προετοιμάζουν τους νέους εργαζόμενους στον κλάδο της ηλεκτροπαραγωγής

·         στο να κυριαρχήσει μια άλλη αντίληψη και συνείδηση των εργαζόμενων για τη διαχείριση των πόρων (χρήμα, πρώτες ύλες, ανταλλακτικά) σε καθεστώς ρήξης της χώρας με τα διεθνή ιμπεριαλιστικά κέντρα,

·         να συμβάλουν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι που κατέχουν τη γνώση καλύτερα από καθένα στην ανάπτυξη νέων μονάδων που θα υποστηρίζουν την επιχείρηση με επισκευασμένα, επαναχρησιμοποιούμενα υλικά ή νέα υλικά ακόμα και υψηλής τεχνολογίας (πχ αυτοματισμοί) που σήμερα θα εισάγονταν,

·         να θέσει το εργατικό και επιστημονικό δυναμικό στο να ανοίξει γνωρίζοντας καλύτερα τις προτεραιότητες το ζήτημα των εθνικών προδιαγραφών και πιστοποιήσεων με βάση τους στόχους του προγράμματος παραγωγικής ανασυγκρότησης πέραν από τα διεθνή πρότυπα, ιδίως με έμφαση στην υγιεινή και ασφάλεια της εργασίας και των κατοίκων κοντά στις μονάδες παραγωγής και τις γραμμές μεταφοράς.

 

Η. ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Τα βασικά σημεία του μεταβατικού προγράμματος που προτείνει η ΑΝΤΑΡΣΥΑ

·         Η άμεση και μονομερής καταγγελία των μνημονίων

·         Η διαγραφή του χρέους με άμεση στάση πληρωμών στους πιστωτές

·         Η έξοδος από το ευρώ και την ΕΕ

·         Η εθνικοποίηση των τραπεζών και των μεγάλων επιχειρήσεων

·         Η ριζική αναδιανομή του πλούτου με την άμεση βελτίωση της θέσης της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων

·         Τα μέτρα για την ανάπτυξη της δημοκρατίας για τους εργαζόμενους και τον λαό.

Απλά ανοίγουν τη συζήτηση. Πίσω από αυτά υπάρχει ένα ολόκληρο νήμα που τα συνδέει. Υπάρχουν σήμερα όμως και ανάγκες περεταίρω εμβάθυνσης. Χρειάζεται μια συνολική διεργασία από τα κάτω που θα επιτρέψει να ξαναγραφούν βιβλία όπως αυτό του Μπάτση για την βαριά βιομηχανία. Κάποια πρώτα βήματα και επεξεργασίες για την οικονομική πολιτική, για την  αγροτική και κτηνοτροφική παραγωγή, για την υγεία, για την ενέργεια έχουν γίνει. Δεν φτάνουν όμως αυτά.

Αν σε τελική ανάλυση «το κάνω πολιτική» είναι να είσαι σε θέση να πεις και να πείσεις προς τα πού μπορεί να πάει αυτός ο τόπος, είναι σαφές ότι απέναντι στην καταστροφή που ανοίγεται μπροστά μας απαιτείται να κάνουμε άλματα στη σκέψη μας. Έτσι σήμερα είναι περισσότερο από αναγκαίο να πάρουμε πρωτοβουλίες όλοι και όλες να εμπλακούμε με κάθε τρόπο σε διαδικασίες διεύρυνσης και εμβάθυνσης του προγράμματος σε όλα τα επίπεδα.

Αυτές οι απόπειρες θα γίνουν αναγκαστικά μέσα στη παλαίστρα των κοινωνικών και πολιτικών αγώνων του σήμερα, μέσα στη κοινωνία και τις αντιθέσεις της, με τα σημερινά ερωτήματα που θέτει ο εγχώριος ταξικός και διεθνής συσχετισμός δυνάμεων. Αυτός είναι και ο μοναδικός τρόπος μέσα από τον οποίο δύναται να συγκροτηθεί σε πολιτική και όχι ιδεολογική βάση, πραγματικά και όχι εγκεφαλικά το πιο πρωτοπόρο, το πιο επαναστατικό, το πιο ανατρεπτικό και μάχιμα αντικαπιταλιστικό δυναμικό της εποχής μας. Και μόνο τότε κατά τη γνώμη μας θα είναι και αυτό ικανό να παίξει τον όποιο ιστορικό του ρόλο.

Αθήνα 23.07.2013


 


 

Διαβάστε ακόμα..

Παραγωγική Ανασυγκρότηση | 23/09/2013






ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΓΗ ΚΑΙ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

Παραγωγική Ανασυγκρότηση | 06/07/2013






Ανάπτυξη σε όφελος του λαού